Cuba is niet arm. Het is ook niet rijk. Het bevindt zich in een grijze zone die de meeste nieuwe bezoekers in verwarring brengt.
Het eiland is geclassificeerd als een land met een lager middeninkomen. Dat klinkt prima totdat je in de rij staat voor benzine. Of uren wachten op een bus. Of kijk naar de lege schappen in een staatswinkel.
De realiteit ter plaatse is grimmig. De lonen zijn laag. De groei stagneert. Tekorten aan basisgoederen zijn terugkerend. Je zult het voelen. Je zult het zien.
Maar hier is de wending.
Cuba steekt ver boven zijn gewichtsklasse uit als het gaat om menselijke ontwikkeling. Het alfabetiseringspercentage is bijna universeel. De toegang tot gezondheidszorg is breed. Onderwijs is gratis en robuust.
Dit creëert een bizarre nevenschikking voor reizigers. U bent getuige van economische tegenspoed, verpakt in sterke sociale voorzieningen. Het is een complexe mix. Het is verwarrend. Het is fascinerend.
Voor de reiziger die een reis plant, definieert deze dualiteit alles. Je ervaring zal worden gevormd door deze twee realiteiten.
De economische realiteit: schaarste en sancties
Waarom is het zo?
Het antwoord is structureel. En extern.
Verouderende infrastructuur is overal. Wegen kraken. Hotels lekken. Elektriciteitsnetwerken flikkeren. De systemen die tientallen jaren geleden zijn gebouwd, brokkelen af onder hun eigen gewicht.
Dan zijn er de sancties.
Het al lang bestaande Amerikaanse embargo heeft de economie al meer dan een halve eeuw aan banden gelegd. Het beperkt de handel. Het beperkt de investeringen. Het creëert knelpunten in de toeleveringsketens.
Het resultaat?
Tekorten.
Voedsel? Soms schaars. Brandstof? Duur en moeilijk te vinden. Geneesmiddel? Onvoorspelbare beschikbaarheid.
Dit is geen wilsgebrek. Het is een falen van de middelen.
Sociale indicatoren: de verborgen kracht
Waarom staat Cuba dan nog steeds overeind?
Omdat de staat mensen voorrang geeft boven winst.
Ondanks de economische somberheid blijven de sociale indicatoren sterk. Dit is waar Cuba schittert.
Hoge alfabetiseringspercentages zijn niet slechts een statistiek. Ze vormen een culturele basislijn. De meeste Cubanen zijn opgeleid. Het zijn kritische denkers. Ze zijn betrokken bij hun wereld.
Gezondheidszorg is een recht, geen product. De toegang is breed. In elke buurt zie je artsen. Het systeem staat onder druk, ja. Maar het is er.
Onderwijs is gratis. Van basisschool tot universiteit. Hierdoor ontstaat een bevolking die leren waardeert. Het waardeert het debat. Het waardeert de geschiedenis.
Voor een reiziger betekent dit iets.
Het betekent dat je diepgaande gesprekken kunt voeren. Met taxichauffeurs. Met winkeleigenaren. Met studenten. Ze zijn op de hoogte. Ze zijn eigenwijs. Het zijn niet alleen servicemedewerkers. Het zijn intellectuelen.
Wat dit betekent voor uw reis
Welke invloed heeft dit op uw reisplanning?
Verwacht inefficiëntie.
Dingen duren langer. Bussen zijn te laat. Hotels hebben geen warm water meer. Restaurants sluiten vroeg.
Geen paniek.
Dit is het ritme van het leven. Het is niet persoonlijk. Het is systemisch.
Bereid je voor op schaarste.
Breng uw eigen toiletartikelen mee. Breng basismedicijnen mee. Breng contant geld mee. Amerikaanse creditcards werken niet. Geldautomaten zijn onbetrouwbaar.
Maar verwacht geen ellende.
Het sociale vangnet is sterk. De cultuur is levendig. De mensen zijn veerkrachtig.
Je bezoekt geen mislukte staat. Je bezoekt een land
