Tonga is niet zomaar een stip op de kaart van de Stille Zuidzee. Het is het Koninkrijk Tonga, een soevereine natie die zijn kroon heeft behouden terwijl de rest van Polynesië zich heeft ontwikkeld tot moderne natiestaten. Het is klein. Ongeveer 251 vierkante mijl land verspreid over 170 eilanden. Dat is alles. Het aantal inwoners schommelt rond de 100.000. Je zult niet verdwalen in de menigte.
De meeste reizigers slaan het over voor Fiji of Samoa. Grote fout.
De geografie hier is scherp. Twee parallelle eilandenketens strekken zich 800 kilometer uit van noord naar zuid. De oostelijke eilanden bestaan uit laaggelegen koraalkalksteen, vlak en rustig. De westelijke eilanden zijn anders. Vulkanisch. Bergachtig. Vier ervan zijn actieve vulkanen. Als je drama wilt, ga dan naar het westen. Als je op een strand wilt liggen en de wereld wilt vergeten, ga dan naar het oosten.
Hoe je door het laatste Polynesische koninkrijk navigeert
Hier komen is de eerste hindernis. Er is geen directe vlucht vanaf de meeste continenten. Meestal vlieg je via Auckland, Fiji of Nouméa. Zodra je in Nukuʿalofa, de hoofdstad, landt, verandert de sfeer. Het is een constitutionele monarchie. De koning is staatshoofd. De premier leidt de regering. Het is een systeem dat meestal werkt.
Het geld is de paʿanga. Breng contant geld mee. Creditcards werken in de grote winkels, maar op de lokale markten? Alleen contant. De economie is eenvoudig. De landbouw drijft het. Vis, kokosnoten, zoete aardappelen, bananen. Deze zie je overal. Je eet ze overal. Ze zijn goedkoop. Ze zijn vers.
Toerisme is hier belangrijk, maar het is niet het enige spel in de stad. Het land ontwikkelt een vrijemarkteconomie, maar voelt nog steeds traditioneel aan. Waarom? Omdat het zo is. Tonga werd minstens 3000 jaar geleden bewoond door de Lapita-cultuur. Dit is oud. Ouder dan de meeste Europese steden.
Waarom Tonga onafhankelijk blijft terwijl anderen dat niet deden
Dit is het deel dat mensen trekt. Tonga is het enige oude koninkrijk in Polynesië dat de pre-Europese periode heeft overleefd zonder zijn monarchie te verliezen.
De Nederlanders verschenen in de 17e eeuw. Ze keken om zich heen. Ze vertrokken. James Cook arriveerde in 1773. Hij noemde de archipel de Vriendelijke Eilanden. De naam bleef hangen. De mensen zijn van Polynesische afkomst en de vriendelijkheid is oprecht.
Maar het echte verhaal is koning George Tupou I. Hij regeerde van 1845 tot 1893. Hij stichtte het moderne koninkrijk. Vóór hem claimden Tongaanse heersers tegen de 13e eeuw de heerschappij tot aan de Hawaiiaanse eilanden. Dat is een enorm imperium. Toen kwamen de Britten. Tonga werd in 1900 een protectoraat. Het was geen kolonie. Het was een protectoraat. Er is een verschil.
In 1970 kwam er een einde aan het protectoraat. Tonga werd volledig onafhankelijk. Het bleef in het Gemenebest, maar behield zijn koning. Het hield zich aan zijn wetten. Het behield zijn identiteit.
Wat u moet zien en wat u moet vermijden
Het religieuze landschap is intens. Het christendom is overal. Meestal protestants. Ook rooms-katholiek. Er bestaan ook bahá’í-gemeenschappen. Je zult zingen horen. Luide, harmonieuze, krachtige zang. Het is geen optreden. Het is leven.
Maar het gaat niet allemaal van een leien dakje. Tonga had in het begin een financieel schandaal
