Het zou hier niet moeten zijn. Een postindustriële mijnstad die zichzelf langzaam weer oppakt nadat de steenkool volledig verdwenen is? Niet de plek waar je op zoek gaat naar cultuur van wereldklasse. Maar Wakefield deed iets onverwachts. Het bouwde een tempel voor abstracte beeldhouwkunst, precies waar zijn beroemde dochter begon.
De kunstenaar achter de steen
Barbara Hepworth. Je kent waarschijnlijk de naam, misschien zelfs een vorm. Ze werd daar in 1903 geboren, midden in Yorkshire. Ze studeerde aan de Leeds School of Art en werkte samen met Henry Moore. Ze waren dichtbij. Heel dichtbij.
Mensen denken dat Moore de doorboorde vorm heeft uitgevonden. Ze hebben het mis. Hepworth deed het. Het is haar signatuur: gaten in vaste materie, licht doorlatend, waardoor de negatieve ruimte net zo belangrijk wordt als de steen of het brons zelf. Moore vond het leuk genoeg om het te kopiëren, maar de geschiedenis lijkt vergeten dat het uit haar handen voortkwam. Haar bekendste stuk staat ook niet in Wakefield. Het staat buiten de Verenigde Naties in New York, een gedenkteken voor Dag Hammarssjöld. Een vriend. Een leider. Weg. Het beeld herinnert zich hem.
Chipperfield’s Box
David Chipperfield ontwierp het gebouw. 2011, het werd geopend.
Concreet. Trapezium. Scherpe hoeken die het landschap insnijden. De ene kant van het museum steekt zijn tenen in de rivier de Calder. Letterlijk. De constructie ontmoet het water bij de stuw. Het voelt opzettelijk, bijna alsof het gebouw drinkt. Aan de overkant van de weg staat de Chantry-kapel, een eeuwenoud contrast met deze moderne monoliet. In het zuiden bieden oude bakstenen industriële gebouwen (voormalige molens waar nu creatieve werknemers wonen) een ruwe, warme achtergrond voor de koele geometrie van het museum. Het botst. Prachtig.
“De collectie is niet alleen bedoeld om te kijken, maar ook om te begrijpen hoe kunst wordt gemaakt.”
Ze noemen het een museum, geen galerij. Met opzet. Omdat de curatoren om het proces geven. Het hoe, niet alleen het wat. Je leert over het maken.
Meer dan alleen Hepworth
Loop naar binnen en je ziet de luciferfiguren van LS Lowry. De gedurfde lijnen van David Hockney. De vormen van Henry Moore zijn er nog steeds en resoneren nog steeds. Ronald Moody voegt zijn rustige aanwezigheid toe aan de mix. Dan zijn er de wisselende tentoonstellingen, waarbij de eigen kunstcollectie van de stad afwisselend wordt getoond. Buiten wacht een kleine beeldentuin, waardoor het werk in de lucht kan ademen.
Waarom rijdt u niet tien kilometer ten zuidwesten naar het Yorkshire Sculpture Park? Zeker, dat kan. De sculpturen daar zijn groter, buiten, wilder. Maar dit? Dit is intiem. Nauwkeurig. Als u in een auto zit, plak deze dan op uw reisschema. Gemakkelijk genoeg.
Stop bij de Chantry Bridge terwijl je toch bezig bent. Het omlijst de rivier mooi. Het uitzicht is ook mooi. Maar het echte verhaal speelt zich af binnen de betonnen muren.
